Cơm dừa Bến Tre

Bài viết được gởi đến cho Trung tâm Thông tin Xúc tiến Du lịch Bến Tre của bạn Tonnybao21 giới thiệu món ăn mới của xứ dừa Bến Tre “Cơm dừa Bến Tre”. Mời các bạn “thưởng thức” nha!:
 

Xin chào các bạn,
Mình xin giới thiệu một món ăn ngon:

Cơm dừa Bến Tre
Bến Tre được mệnh danh là xứ dừa. Gần đây, trên bàn ăn dưới bóng dừa của xứ sở này đã có thêm một món ăn mới không kém phần quyến rũ: cơm dừa.

Muốn ăn cơm dừa phải điện thoại đặt trước và hình như cho tới nay chỉ có Nhà hàng nổi ở thành phố Bến Tre mới phục vụ món ăn cầu kỳ này. Nấu cơm dừa tốn thời gian chừng 02 tiếng đồng hồ nên nhà hàng chỉ đặt làm từ 10 trái dừa trở lên, còn dưới con số này... hổng thèm nhận!

Làm cơm dừa, người ta dùng gạo ngon, sau khi vo sạch bằng... nước dừa, để cho ráo rồi cho vào trái dừa đem chưng cách thủy. Trái dừa dùng nấu cơm phải là dừa xiêm, sau khi chọn được trái vừa ý, người ta không đả động gì đến phần bên trong quả dừa, chỉ gọt cho quả dừa có hình dáng bắt mắt. Kế đó, cắt ngang một phần trên quả dừa để trút nước ra và dùng miếng cắt đó như cái nắp để đậy "nồi cơm dừa". Kế tiếp đầu bếp sẽ trổ tài cho gạo vào trái dừa, sau đó đổ nước dừa tươi vào vừa đủ rồi đậy nắp lại.

Nấu cơm dừa cái khó nhất là phải canh nước dừa và gạo phải đều nhau, nếu nhiều nước ít gạo và ngược lại thì cơm dừa sẽ nhão nhoẹt hoặc cứng ngắc, hỏng mất mùi vị. Cơm dừa ăn nóng mới ngon. Nếu để lâu, hạt cơm trắng ngần sẽ bị thấm thêm hơi dầu từ dừa sẽ ngả sang màu vàng nhạt. Một trái cơm dừa được tính 15.000đ.

Cơm dừa phải ăn cùng tôm rang dừa mới đúng gu. Tôm đất, tôm bầu, tôm lóng, tôm càng xanh sau khi lặt chân, rửa sạch và ướp gia vị từ đường, muối, bột ngọt để một lúc cho ngấm. Rang dừa cũng đơn giản, sau khi bỏ tôm lên chảo rang người ta cho nước cốt dừa vào chảo để lửa riu riu. Đến khi tôm ngấm nước cốt dừa chuyển sang màu đỏ quạch là coi như đã xong món tôm rang dừa. Lúc này thịt tôm ngấm dừa sẽ có mùi vị dai, giòn.

Tới Bến Tre mà chẳng nán lại dùng cơm dừa, tôm rang dừa thì xem như cuộc du lịch tới xứ dừa chưa trọn vẹn. Nếu đã có mặt xứ này thì hãy tranh thủ làm một "quả" cơm dừa để bổ sung thêm kho tàng ẩm thực phong phú và có thêm ấn tượng về vùng đất mang tên dáng đứng Bến Tre này.

Tonnybao21

Cự ly các điểm đến du lịch "Văn hoá - Lịch sử" tuyến cù lao Minh

- Huyện Mỏ Cày Bắc, Mỏ Cày Nam, Thạnh Phú nằm trên vùng đất cù lao Minh của tỉnh Bến Tre. Trước năm 2010 đến cù lao Minh phải qua phà, từ tháng 4/2010 đã khánh thành cầu Hàm Luông nối liền đôi bờ cù lao Bảo (thành phố Bến Tre) với cù lao Minh.

* Từ thành phố Hồ Chí Minh  đến Bến Tre:  86 km đường bộ.

* Từ thành phố Bến Tre đến các huyện của tuyến này như sau:

• Đến trung tâm huyện Mỏ Cày Bắc: khoảng 14 km đường bộ;
• Đến trung tâm huyện  Mỏ Cày Nam: khoảng 20 km đường bộ;
• Đến trung tâm huyện Thạnh Phú: khoảng 49 km đường bộ.
• Từ thành phố Bến Tre đến “Di tích lịch sử căn cứ Khu ủy Sài Gòn - Gia Định” (mật danh Y4,T4), xã Tân Phú Tây, Mỏ Cày Bắc: 10 km đường bộ.
• Từ thành phố Bến Tre đến Di tích Đình Tân Ngãi (tín ngưỡng dân gian và lịch sử cách mạng), xã Thạnh Ngãi, Mỏ Cày Bắc: 14 km đường bộ.

* Từ thị trấn Mỏ Cày Nam đến tham quan các điểm trên địa bàn:

• Khu di tích lịch sử Đồng Khởi Bến Tre, xã Định Thủy: 04 km đường bộ;
• Đình Rắn, xã Định Thủy: 04 km đường bộ.
• Di tích lịch sử Chùa Tuyên Linh, xã Minh Đức: 14 km đường bộ.
• Làng nghề chỉ sơ dừa An Thạnh, xã An Thạnh: 07 km đường bộ.
• Làng nghề dệt chiếu Thành Thới B (dệt chiếu cói): 10 km đường bộ.
• Cơ sở sản xuất đặc sản kẹo dừa truyền thống và cơ sở sản xuất, trưng bày hàng thủ công mỹ nghệ làm từ dừa tại thị trấn Mỏ Cày Nam.

* Từ thị trấn Thạnh Phú đến các điểm tham quan:

• Di tích nhà cổ Hương Liêm (Huỳnh Phủ), xã Đại Điền: 42 km đường bộ và thăm bia lưu niệm nơi làm lễ xuất quân của “Tiểu đoàn 307” thời kháng Pháp, thưởng thức bánh dừa Giồng Luông nổi tiếng.
• Làng nghề đúc lu Hòa Lợi, xã Hòa Lợi: 48 km đường bộ.
• Làng nghề bó chổi Mỹ An, xã Mỹ An: 51 km đường bộ.
• Cơ sở chằm nón lá Huế, ở xã Mỹ Hưng: 46 km đường bộ.
• Di tích lịch sử Đầu cầu tiếp nhận vũ khí Bắc Nam, xã Thạnh Phong: 70 km đường bộ.

* Các điểm đến tham quan như: Di tích căn cứ Y4, Di tích Đồng Khởi, Chùa Tuyên Linh, làng nghề chỉ sơ dừa An Thạnh, làng nghề dệt chiếu Thành Thới B, Di tích nhà cổ Hương Liêm, xe 4 bánh đến 50 chỗ đều đến được.

* Các điểm còn lại xe 30 chỗ ngồi cũng đều đến được./.

Ngao du một chuyến về thành phố trẻ

Với sự giới thiệu của bạn bè, nhóm bạn chúng tôi thiết kế một chuyến đi về miền tây, mà đối với tôi, con dân miền biển tận xứ miền trung xa xôi vào thành phố học tập và làm việc gần 10 năm mới có dịp thỏa chí  ước mơ “ngao du sông nước”. Chọn lựa điểm đến cũng là vấn đề mà cả nhóm bàn luận, cuối cùng thực hiện dân chủ “bỏ phiếu” thì điểm đến Bến Tre chiếm trên 50%, thế là cả bọn làm ngay một chuyến đi, phần lớn chúng tôi đều thích khám phá, vì thế chuẩn bị mọi thứ cho chuyến đi không lạ lẫm, khó khăn gì cho mấy.

Liều mạng, chúng tôi book phòng tại khách sạn Hàm Luông. Đây là một khách sạn lớn nhất tại Bến Tre hiện nay, hình như là 3 sao, tọa lạc tại số 200C đường Hùng Vương và nằm bên bờ con sông Bến Tre. Qua tìm hiểu về tên của khách sạn này, được biết nó mang tên của một con sông lớn chảy trọn vẹn trên vùng đất Bến Tre đó là sông Hàm Luông.

Quan sát chúng tôi thấy mặt tiền khách sạn tiếp giáp với giao lộ lớn, đối diện là công viên bên bờ sông. Chúng tôi hỏi thăm hướng dẫn ở khách sạn này và được biết đây là công viên Hùng Vương và hay còn gọi là công viên tượng đài “Chiến thắng trên sông” hoặc tượng đài “Cởi sóng Hàm Luông nhận chìm hạm Mỹ”, để tưởng niệm những chiến công hiển hách, thần kỳ của những anh hùng đội đặc công thủy Bến Tre năm xưa đã nhận chìm hạm đội Mỹ trên dòng sông Hàm Luông. Người dân xứ dừa còn gọi đây là “Công viên Hoàng Lam”, bởi vì trong những trận đánh vang dội trên sông ở Bến Tre, Hoàng Lam là một trong những anh hùng đặc công thủy tiêu biểu nhất. Các bạn ở đây còn hát cho chúng tôi nghe bài hát “Mùa xuân thơm ngát hoa Anh hùng”, nội dung bài hát ca ngợi về người anh hùng này. Chúng tôi thích lắm, nhưng chỉ nhớ được vài câu thôi: “… Ơi nghe Hoàng Lam còn hát đâu đây, bài ca anh hùng bay đến tận ngàn mây, vượt ngàn hiểm nguy cỡi sóng Hàm Luông nhận chìm hạm Mỹ đem chiến công về tô đẹp mùa xuân…”.

Phải nhìn nhận rằng, vị trí và khung cảnh khách sạn này tuyệt vời, nằm bên bờ sông với không gian rộng rãi, thoáng mát, tạo cho chúng tôi một cảm giác thoải mái, vui vẻ, thích thú khi đến nơi đây.

Chúng tôi cùng rủ nhau lên trên sân thượng (tầng 4) để ngắm nhìn tứ phía của thành phố Bến Tre. Nhìn từ trên cao hướng ra sông rất đẹp, xa xa chúng tôi nhìn thấy thấp thoáng, ẩn hiện những thảm ngọn dừa xanh um. Tầng này còn bố trí làm quán café sân thượng, có kết nối wifi nên vừa uống nước, vừa thưởng thức cảnh đẹp, vừa lướt web thỏa thích.

Về đêm, nhìn cảnh một góc thành phố Bến Tre nổi bật dưới ánh đèn đường, nhìn về hướng sông thỉnh thoảng từng đợt tàu, thuyền qua lại, làm nhộn nhịp hẳn lên và tạo nên những cơn sóng tạt vào bờ. Vì là con dân của vùng biển, thường xuyên nhìn thấy những đợt sóng biển dâng lên, nên khi nhìn những đợt sóng của dòng sông Bến Tre chúng tôi thấy nó êm đềm, hiền hòa, dễ thương quá. Không khí của vùng sông nước có khác, thoải mái và dễ chịu vô cùng. Có lẽ chúng tôi sống ở thành phố văn minh, hiện đại, ồn ào nhiều năm liền, hôm nay được về nghỉ ngơi trọn vẹn tại thành phố của một tỉnh lẽ, nó yên ả, thanh bình, làm chúng tôi thanh thản, nhẹ nhõm cả người, quên cả những ngày cực nhọc vất vã đã qua và cũng là dịp cả bọn cùng vô tư “xả stress”.

Tại Bến Tre, chúng tôi tham gia “tour bình dân” miệt vườn - sông nước ven thành phố Bến Tre của lữ hành Hàm Luông. Rất dễ dàng khi lựa chọn điểm đến với giá tour vừa phải, đội ngũ hướng dẫn viên nhiệt tình, kết hợp với sự chuyên nghiệp trong tổ chức tour làm chúng tôi rất hài lòng. Ngoài việc đi chơi thưởng ngoạn bằng du thuyền trên sông Bến Tre và xuồng chèo len lỏi vào các con rạch nhỏ của vùng ven thành phố; được thưởng thức các loại trái cây thứ thiệt sản sinh trên vùng đất xứ dừa và các món ăn dân dã tại các điểm du lịch, chúng tôi thích thú vô cùng. Điều mà chúng tôi khá bất ngờ, đó là chúng tôi thưởng thức một số món ăn bình dị, nhưng rất ngon và hấp dẫn tại nhà hàng – khách sạn Hàm Luông như: Bông bí xào tỏi, cá lóc kho tộ, đặc biệt nhất là món canh chua cá bông lau với bông so đũa cực kỳ hấp dẫn…. Tính toán kỹ, thì giá ăn, nghỉ nơi đây cũng hợp lý, vừa túi tiền với bọn tôi, không đến đổi bị “chém, chặt” như một vài nơi khác.

Chọn điểm nghỉ tại đây quả là không uổng, bởi bách bộ chỉ vài trăm mét là đến tham quan được Bảo tàng, Trung tâm Thương mại. Thuận tiện nhất là được tản bộ trên công viên Hùng Vương, cũng là được ngắm con đường Hùng Vương có hàng cây xanh thẳng tấp tỏa bóng mát, có “Nhà hàng nổi” trên dòng sông Bến Tre. Cả bọn chúng tôi đều nhìn nhận con đường này đẹp không thua kém gì các con đường nổi tiếng ở Nha Trang hay thành phố Hồ Chí Minh. Cả nhóm thuê những chiếc xe đạp tại khách sạn Hàm Luông làm phương tiện tự khám phá thành phố Bến Tre, khá lý thú khi bắt gặp cảnh đẹp quanh hồ Trúc Giang. Bên cạnh hồ có tượng của anh hùng liệt sĩ Trần Văn Ơn, là vị anh hùng tiêu biểu cho lực lượng học sinh, sinh viên của đất Sài Gòn vào những năm 1950, mà chúng tôi được học trong thời phổ thông và trên giảng đường Đại học. Phải công nhận rằng cảnh quan hồ Trúc Giang nên thơ quá, những hàng cây cổ thụ hiên ngang vươn mình ra che mát cả một góc hồ. Điều mà cả bọn quan tâm và thích nhất là có 2 ngôi trường nằm bên bờ hồ này, điều mà ở xứ sở của cả bọn chúng tôi không bao giờ có được. Thích khám phá, cả bọn lại gần và biết được đây là Trường PTTH chuyên Bến Tre. Chà! Đây là ngôi trường “đáng gờm” vì có nhiều “sĩ tử” vang danh đứng đầu cả nước trong các kỳ thi Quốc gia đây. Cả bọn chúng tôi đều có chung suy nghĩ, các bạn Bến Tre giỏi chắc cũng một phần do vị trí ngôi trường nằm ở nơi đẹp, thoáng mát, thuận lợi… đây. Kế bên Trường Chuyên Bến Tre là trường THCS Bến Tre.

Tiếp đến cả nhóm đến công viên tượng đài Đồng Khởi, sau đó theo Đại lộ Đồng Khởi, qua ba vòng xoay chúng tôi hướng về con đường mà người dân xứ dừa gọi đó là đường tránh Quốc lộ 60. Con đường này khá đẹp và đông vui, hai bên đường ở đây hình thành nên làng hay khu “ăn, uống” gì ấy, chúng tôi thấy nhộn nhịp quá. Phải chi “bao tử” còn sức chứa hay ở lại đây thêm một tối nữa, chúng tôi sẽ thâm nhập để thưởng thức cho đã những gì mình yêu thích.

Thu dọn hành lý, ngủ một giấc say nồng, 6 giờ sáng hôm sau trả phòng, chia tay khách sạn Hàm Luông, từ giã Bến Tre, chúng tôi trở về nơi làm việc, trên đường về cả bọn đều hy vọng sẽ trở lại nơi đây lần nữa và sẽ khám phá những điều tuyệt vời hơn./.

Bài cảm nhận của Tâm Thanh
Mail: tamthanhvuive@gmail.com

Chất liệu dừa trong các món ăn

Nghiên cứu tư liệu từ sách “Dừa trong văn hóa ẩm thực Bến Tre”, mới thấy được sự phong phú đa dạng trong các món ăn bình dị mà người dân Nam Bộ nói chung và người dân xứ dừa nói riêng, đã kết hợp với chất liệu dừa chế biến ra nhiều món ăn rất độc đáo, hấp dẫn, rất đơn giản lại dễ làm. Những món ăn này cũng thường được dùng trong những bữa cơm thanh đạm hàng ngày, nhưng không kém phần bổ dưỡng. Các món ăn này ở làng quê hay chốn thị thành đều dễ dàng chế biến được cả.

* Thịt trâu, thịt bò, thịt nhái, thịt ếch xào lá cách với nước cốt dừa:

Đây là món ăn dân dã, khá quen thuộc với mọi người, nhưng gần gũi nhất là người dân làm nông nghiệp ở nông thôn. Cách chế biến rất đơn giản: Thịt trâu, thịt bò sau khi cắt mỏng ướp thêm gia vị (tỏi, hành, gừng, sả, ớt bâm nhuyễn) cho thấm. Bắt chảo dầu hay mỡ lên bếp khử hành, tỏi, rồi cho thịt vào chảo đảo đều, đến khi thịt chín mềm, cho nước cốt dừa vào đảo vài dạo, tiếp đến cho lá cách sắt sợi vào trộn đều lên là có thể dùng được.

Xào thịt bò thì phải chuẩn bị sẳn mọi thứ (nước cốt dừa, lá cách sắt sợi sẵn), bởi vì thịt bò vừa chín tới mới mềm và ngon, để lâu trên bếp lửa thịt sẽ bị dai. Xào thịt trâu thì có thể để trên bếp lửa lâu hơn thịt bò.

Xào thịt nhái, thịt ếch qui trình chế biến cũng tương tự như xào thịt trâu, thịt bò, khi ướp gia vị không dùng gừng cũng được.

Đối với các món này thì dùng với cơm trắng là hết sẩy. Hay dùng với bánh mì cũng rất tuyệt. Nước chấm kèm theo các món này thường là muối ớt vắt chanh hay nước nắm nguyên chất với vài lát ớt sắt mỏng.

* Mắm kho dừa:

Mắm kho dừa là món ăn làm rất dễ dàng, thường là các loại mắm cá linh, cá sặc,… từ chợ mua về. Thông thường để nấu nồi nắm kho dừa đúng điệu, phải dùng nước dừa để kho cho con nắm nhừ ra, rồi lược lại lấy phần nước, bỏ phần xương mắm. Sau đó cho tép, thịt heo, cá kèo, cá bống dừa hay cá lóc, cá rô, cá trê hoặc các loại cá khác vào. Để nồi nắm kho dừa phong phú, hấp dẫn ăn ít ngán, người ta cho thêm khổ qua, cà tím hay đậu bún vào ơ mắm. Đến khi các thứ trong nồi mắm gần chín, người ta cho nước cốt dừa vào, nêm nếm cho vừa ăn là hoàn tất nồi mắm kho dừa.

Đối với món ăn này, càng phong phú nhiều loại rau thì ăn càng ngon, càng hấp dẫn. Nếu ở thành thị thì có thể mua các loại rau thơm, giá, hẹ hay bắp chuối, rau muống, chuối cây được bào, cắt sẵn…. Nếu ở vùng nông thôn, thì dễ tìm các tìm các loại rau như: Rau má, rau nhút, rau ngỗ, rau tiêu, rau càng cua, rau cải trời, rau muống, rau kèo nèo, rau tai tượng, bắp chuối, chuối cây, chuối chát, khế chua… Người dân vùng nông thôn thường ăn món này với cơm trắng. Nếu dùng với bún thì cũng ngon không kém.

* Mắm chưng dừa:

Chế biến món này, người ta thường dùng mắm cá lóc. Trước khi chưng cho mắm vào tô sành, nêm thêm các gia vị (tiêu, hành, tỏi, ớt, gừng, bột nêm), rồi cho nước cốt dừa vào. Sau đó để vào nồi chưng cách thủy hay cho vào nồi cơm vừa mới chắt (cơm nấu bằng lửa) để chưng, khi thấy cơm chín thì mắm cũng sẽ chín.

Món ăn này cũng phong phú nhiều loại rau như phần ăn nắm kho dừa. Nhưng thực tế thì ăn đơn giản hơn, ngon nhất vẫn là ăn kèm với chuối chát, khế chua, rau sống hoặc ngọn rau lang, rau muống luộc... Dùng cơm trắng với món ăn nay thì không chê vào đâu được.

* Cá biển kho dừa:

Món ăn này có thể dùng nước dừa hay nước cốt dừa để kho đều được. Đối với cá biển kho nước dừa, thì thường kho chung với khóm. Sau khi làm sạch cá nếu cá to thì cắt khoanh vừa ăn, khóm cũng cắt vừa miếng ăn, sau đó cho một lượt vào nồi, ướp gia vị cho vừa khẩu vị, xóc đều lên cho cá ngấm gia vị, đậy nắp cho lại để lên bếp bắt đầu kho. Cá kho vừa cạn nước, cho một lượt nước dừa vào ngập mặt cá, dùng lửa riu riu nấu đến khi gần cạn nước cho hành lá vào, cho sôi vài dạo là nhắc xuống dùng được.

Ảnh: Tạp chí Ẩm thực

Đối với cá biển kho nước cốt dừa, thì không dùng khóm, cách ướp và nấu giống như cách nấu cá biển với nước dừa, nhưng đến khâu cá gần chín thì cho thêm nước cốt dừa vào là được.

Các loại rau ăn kèm theo món ăn này cũng giống như các loại rau giới thiệu ở các món ăn “Nắm kho dừa hay nắm chưng dừa”, tùy theo sở thích mà chọn loại rau ăn kèm hợp khẩu vị, ít tốn kém. Món ăn này ngon nhất vẫn là ăn với cơm trắng.

* Cá biển chiên dừa:

Cách chế biến này cũng đơn giản. Cá sau khi làm sạch, để ráo, cho ớt, sả, hành băm nhuyễn ướp vào. Nước cốt dừa cho vào chảo thắng đến độ bồng con, xếp cá đã ướp vào chảo chiên. Tiếp tục dùng lửa riu riu chiên cho đến khi vàng lớp dưới cá và trở lại lớp trên cho vàng nữa là được.

Món này ăn rất béo, thơm, giòn và dùng với cơm trắng, kèm theo rau sống và có thể chế biến thêm nước nắm chua ngọt để chấm rất tuyệt.

* Tương kho dừa:

Đây là món ăn dành cho người ăn chay hay mặn đều được. Tương ở đây là tương hột, chúng ta cứ cho hỗn hợp gồm nước cốt dừa và tương hột vào nồi đun lửa cho đến khi tương có độ sánh lại là được. Tuỳ theo khẩu vị mà nêm cho vừa ăn. Để nồi tương kho dừa thêm phong phú và ăn ít ngán, có thể thêm khổ qua, đậu hũ hay đậu bún vào cùng kho ăn rất ngon. Món này ăn với cơm trắng kèm với các loại  rau vườn hay rau thơm rất ngon.

* Cháo dừa:

Hiện nay, vẫn còn là món ăn ưa thích của nhiều người. Xưa kia đây là món điểm tâm của người dân xứ dừa ở nông thôn và được nhiều người ưa chuộng. Gạo nấu cháo dừa thường phải dùng gạo dẻo, có nhiều nhựa thì cháo mới ngon. Món cháo này phải dùng nguội là ngon nhất và mới cảm nhận hết được cái béo ngậy thật sự của dừa. Món này cách nấu rất đơn giản, chỉ cần nấu cho gạo nhừ ra thì cho nước cốt dừa vào đảo đều một lượt là xong ngay. Món này có thể ăn kèm với một ít muối ăn, bằng cách cho vào chén cháo tùy theo khẩu vị mặn nhạc của người dùng. Ăn cháo dừa với muối làm độ béo của dừa dịu hơn, ít gây ngán. Hay cháo dừa ăn với cá bống dừa, bống trứng, tép, thịt ba rọi kho khô. Ngoài ra, chúng ta có thể dùng cháo dừa với đường cũng rất ngon.

Cháo dừa ngày nay còn được biến tấu thêm khi nấu cùng với cá tra, cá lóc, nghêu, hến… Món này thường dùng kèm với bắp chuối làm ghém trộn với rau thơm xắt nhuyễn, chấm với nước mắm nguyên chất. Món này phải ăn nóng thì mới tuyệt.

Ngày nay đến xứ dừa muốn dùng các món ăn bình dị kể trên, du khách có  thể đặt trước ở các quán ăn hay nhà hàng trước 1 giờ đồng hồ là sẽ có dùng ngay./.

Một ngày thú vị trên sông nước xứ dừa

Ngày nghỉ cuối tuần, cả nhóm chúng tôi rủ nhau du hành một chuyến về vùng đất xứ dừa khám phá sông nước, miệt vườn, xứ sở mà nghe người ta nói đi đâu cũng gặp những vườn dừa xanh thẩm bạt ngàn.

Từ thành phố Hồ Chí Minh xe khởi hành lúc 8 giờ sáng, 9 giờ 45 bọn tôi đã đến bến tàu du lịch Tiền Giang; 10 giờ xuống du thuyền và bắt đầu khám phá sông nước – miệt vườn của vùng đất xứ dừa. Từ bờ Tiền Giang sang Bến Tre, du thuyền đưa chúng tôi lênh đênh trên dòng sông Tiền, ngắm nhìn sông nước mênh mông, những tàu thuyền xuôi ngược, những gợn sóng nhấp nhô lắc lư du thuyền, cả bọn khoái chí vô cùng. 

Chỉ một ngày ngắn ngủi trong chuyến hành trình khám phá vùng sông nước Bến Tre, do công ty Cổ phần du lịch Bến Tre tổ chức, thật sự là một ấn tượng đáng nhớ và khó quên của cả nhóm. Điểm dừng chân đầu tiên, chúng tôi được hướng dẫn tham quan các điểm du lịch trên Cồn Phụng (Châu Thành, Bến Tre). Đến đây, ngoài việc tận hưởng khí trời thoáng mát của vùng sông nước, chúng tôi được tham quan các kiến trúc còn hiện hữu như: Sân rồng, tòa tháp với lối kiến trúc độc đáo, có nhiều hoa văn rất đẹp, cũng như tham quan tìm hiểu về lịch sử công trình này, cả đoàn thích thú vô cùng.  

Điểm tiếp theo được hướng dẫn thăm cơ sở sản xuất kẹo dừa và tráng bánh tráng truyền thống. Nhìn những viên kẹo dừa mới ra lò còn nóng hổi, có mùi thơm béo ngậy và nhìn đôi bàn tay khéo léo của người thợ gói kẹo, bọn tôi ngưỡng mộ vô cùng. Chúng tôi được thưởng thức những viên kẹo dừa đặc sản, do chủ cơ sở mời và uống ly trà nóng, bọn tôi cảm thấy nó ngọt ngào, ấm lòng, thâm tình sao sao ấy và khó diễn tả hết được sự mến khách của người dân xứ dừa, điều mà từ lâu bọn tôi đã nghe nhiều người nhắc đến.

Cũng tại Cồn Phụng, hành trình trên những con đường làng quanh co dưới những vườn cây trái rậm bóng mát, chúng tôi tham quan cơ sở sản xuất hàng thủ công mỹ nghệ từ dừa. Cả bọn tôi ai cũng lóe mắt, ngạc nhiên với những sản phẩm thủ công mỹ nghệ hết sức độc đáo này. Phải công nhận rằng từ “cây dừa” sao mà làm ra nhiều thứ quá. Tò mò, tìm hiểu và tiếp xúc với người dân nơi đây, bọn tôi thán phục cái trí óc tưởng tượng phong phú, kết hợp với đôi bàn tay khéo léo của những “nghệ nhân miệt vườn” xứ dừa, cùng các kỹ thuật chế tác tinh xảo, đã sáng tạo ra rất nhiều loại sản phẩm từ dừa, nhất là một số sản phẩm tiêu biểu như: chén, đũa, nĩa, ấm trà, gạt tàn thuốc, hình các con vật,… để mọi người ngắm nghía, chiêm ngưỡng nó. Cả đoàn ai cũng trầm trồ, rồi lựa chọn cho mình những sản phẩm thông dụng yêu thích. Riêng bọn tôi, mỗi đứa chọn cho mình một vài sản phẩm, nhất là các con vật trong bộ giáp, để tặng cho người thân, bạn bè đúng ý nghĩa với tuổi của mỗi người và để làm kỉ niệm nhân chuyến đi tại vùng sông nước, miệt vườn Bến Tre.

Đến Cồn Phụng, ngoài tham quan khung cảnh thiên nhiên, các cơ sở sản xuất hàng thủ công mỹ nghệ, các đặc sản truyền thống, chúng tôi thấm mệt nên nằm nghỉ chốc lát trên những chiếc võng đong đưa dưới vườn cây, tán lá xanh mát. Sau khi đã nghỉ ngơi lấy lại sức, chúng tôi tham gia vào trò chơi câu cá sấu, đây cũng là một thú tiêu khiển, thư giãn rất thú vị.

Du thuyền lại xuôi dòng sông Tiền, người hướng dẫn đưa chúng tôi đến điểm Cồn Quy; lênh đênh thưởng ngoạn trên sông nước, vừa ngắm nhìn những sản phẩm ngộ nghĩnh từ dừa trên tay, được ngồi thư thái trên du thuyền, được hít, thở gió trời của vùng sông nước xen lẫn với mùi thơm thoang thoảng của hoa bần, thật là thoải mái, thú vị vô cùng. Theo lời giới thiệu của hướng dẫn, Cồn Quy nhỏ nhất trong các cồn của Bến Tre được khai thác từ những năm 1960, hiện nay Cồn Quy vẫn còn giữ được những nét hoang sơ. Ven bờ Cồn Quy là những hàng bần với bông bần trắng tím là đà mặt nước, đong đưa trong gió và những rặng dừa nước xanh um chạy dọc triền sông nhìn đến hút mắt. Thỉnh thoảng, chúng tôi bắt gặp những mái nhà lá đơn sơ thấp thoáng trong những vườn cây ăn trái trĩu quả.

Đến Cồn Quy, chúng tôi được ngắm một khung cảnh thiên nhiên hữu tình thơ mộng, khoái nhất là tham gia tát mương bắt cá, hái trái cây với chủ vườn và thưởng thức các đặc sản của vùng đất nơi đây. Dừng chân ở nhà hàng du lịch xanh Quê Dừa, ngồi trong các gian sàn rộng rãi, gọi là thủy tạ gió mát rười rượi, chúng tôi thư thái ngắm nhìn đám lục bình tràn đầy mặt hồ đã tới mùa nở hoa tím ngát rất đẹp. Theo nhận xét của nhóm chúng tôi, nhà ăn ở đây được cất bằng tre lá nhưng đầy đủ tiện nghi và theo lời giới thiệu của chủ cơ sở ở đây phục vụ khoảng 400 khách cùng một lúc, với những món ăn đặc sản dân dã như: Cá bông lau nấu canh chua bần với rau muống đồng, cá điêu hồng hấp với các loại nấm và bông bí, tép rang dừa, cháo cua đồng, cá rô kho tộ, cá tai tượng chiên xù,…  

Thật hấp dẫn, cả đoàn chúng tôi còn được phục vụ đàn ca tài tử, được đưa đi tham quan quy trình nuôi ong mật, vừa thưởng thức trái cây mới hái,  thú vị nhất là được hớp ly trà mật ong. Qua tìm hiểu chúng tôi được biết người dân nơi đây sáng tạo nuôi ong lấy mật tại vườn nhà, sau đó pha với trà phục vụ cho du khách. Vị đắng hậu ngọt của trà hòa trong vị ngọt chua của mật ong thật là tuyệt.

Tham quan xong Cồn Quy, từ du thuyền lớn chuyển sang những chiếc xuồng chèo nhỏ đưa chúng tôi len lỏi vào trong các con rạch nhỏ. Càng vào sâu trong rạch, hai bên dừa nước chen mọc dày đặc, xanh um, cùng với những bông, quầy dừa nước lớn, nhỏ, đua nhau khoe sắc trông đáng yêu vô cùng. Hướng dẫn viên thuyết minh, đây là con rạch nhỏ có tên là rạch Xếp thuộc xã Quới Sơn, huyện Châu Thành, Bến Tre. Nó có tên rạch Xếp, vì càng vào sâu con rạch càng xếp nhỏ lại. Đến đây, chúng tôi được đưa đi xem các lò sấy nhãn nằm dài theo những con đường làng rợp bóng dừa xanh. Chúng tôi bắt gặp hình ảnh của  những người dân mến khách luôn có nụ cười cởi mở và thân thiện làm cho chúng tôi cảm thấy sự gần gũi và gắn bó với nơi đây tự bao giờ.

Tiếp tục chuyến hành trình, chúng tôi đến với điểm du lịch Quới An tham quan ngôi nhà chữ “đinh” làm bằng gỗ dừa rất độc đáo, đây là kiểu nhà truyền thống Nam Bộ. Trong ngôi nhà trưng bày tranh, ảnh, các hiện vật có liên quan đến cuộc sống hàng ngày của người dân Nam Bộ, cũng như các sản phẩm quà lưu niệm làm từ dừa. Chia tay điểm du lịch Quới An, tiếp tục thả bộ trên con đường làng rợp bóng dừa xanh với những vườn cây trái xanh mát, chúng tôi càng thích thú hơn khi được ngồi trên thùng xe để “chú ngựa” kéo đi, cảm giác lần đầu đi xe ngựa ngắm đường làng và nhìn thấy sinh hoạt thường nhật của người dân nơi đây cả bọn chúng tôi khoái khoái sao sao ấy. Tiếng ngựa lóc cóc vang lên trên con đường quê rợp bóng dừa xanh, thoang thoảng đâu đây mùi hương của hoa dừa, hoa của những vườn cây ăn trái,… đã làm nên một kỷ niệm khó phai trong lòng mỗi chúng tôi khi tham gia vào một chuyến du hành khám phá vùng sông nước – miệt vườn Bến Tre.

Trong chuyến đi này, nhóm bạn chúng tôi mỗi đứa có một ý nghĩ, một cảm nhận riêng. Song chúng tôi có cùng một sở thích và thích thú vô cùng đó là “xuồng chèo” len lỏi trong những con rạch nhỏ, nhìn dòng nước ròng, nước lớn, có màu đục đục. Có lẽ đây là dòng nước có nhiều phù sa, nên đã bồi tụ cho vùng đất này có rừng dừa xanh thẩm bạt ngàn và phong phú nhiều vườn cây ăn trái tốt tươi. Yêu nhất vẫn là hai hàng dừa nước xanh um tùm, đan xen trong đó là những cây bần trổ hoa thơm ngát. Hương thơm của hoa bần, với những làn gió mát rượi của vùng sông nước xứ dừa, những món ăn dân dã, những món quà lưu niệm xinh xinh làm bằng dừa,… làm cả bọn chúng tôi quên đi mệt mỏi. Đây thật sự là một trải nghiệm đáng nhớ của nhóm chúng tôi trong chuyến hành trình về với quê hương xứ dừa. Hy vọng một lần nữa hành trình đến vùng đất xứ dừa, với tuyến khám phá khác sẽ gặt hái nhiều kỷ niệm đẹp và thích thú nhiều hơn./.

Bài cảm nhận của tác giả: Lê Phương

Mail: lephuongdulich@yahoo.com

Cự ly các điểm đến tại Ba Tri

- Từ thành phố Hồ Chí Minh đến trung tâm thành phố Bến Tre: 86 km
- Từ thành phố Bến Tre đến trung tâm huyện Ba Tri: 36 km. Từ trung tâm huyện Ba Tri đến các điểm du lịch trên địa bàn huyện như sau:

• Đến Khu di tích lịch sử Mộ và khu tưởng niệm Nguyễn Đình Chiểu, xã An Đức (01 km);
• Di tích nghệ thuật Đình Phú Lễ, xã Phú Lễ (04 km);
• Di tích lịch sử mộ Võ Trường Toản, xã Bảo Thạnh (13 km);
• Di tích lịch sử Nhà ông Nguyễn Văn Cung và ngã ba Cây Da Đôi, xã Tân Xuân (12 km);
• Khu lưu niệm Đốc binh Phan Ngọc Tòng, xã An Hiệp (03 km);
• Miếu thờ cụ Lê Quang Quan (Tán Kế), xã Mỹ Thạnh (08 km);
• Khu mộ và đền thờ tiến sĩ Phan Thanh Giản, xã Bảo Thạnh (13 km);
• Làng nghề đan đát Phước Tuy, xã Phước Tuy (08 km);
• Làng nghề tiểu thủ công nghiệp Phú Lễ, xã Phú Lễ (mây tre đan và sản xuất rượu nếp), (04 km);
• Làng nghề “Bánh phồng Phú Ngãi”, xã Phú Ngãi (06 km);
• Làng nghề “Muối Bảo Thạnh”, xã Bảo Thạnh (13 km);
• Làng nghề “Cá khô An Thủy”, xã An Thủy (09 km);
• Sân chim Vàm Hồ, xã Tân Mỹ (14 km);
• Nhà thờ Cái Bông, xã An Phú Trung (03 km).

Các điểm đến kể trên di chuyển bằng phương tiện xe 04 bánh (từ 30 – 50 chỗ) đều đến được. Riêng sân chim Vàm Hồ, xã Tân Mỹ đi được cả đường bộ và đường thủy./.

Du lịch lễ hội xứ dừa

“Lễ hội” là sự kiện văn hóa được tổ chức mang tính cộng đồng và xuất phát từ nhu cầu cuộc sống. Lễ hội diễn ra thường gắn liền với những phong tục tập quán, nghệ thuật truyền thống, môi trường văn hóa và đặc thù của địa phương đó. Bến Tre không có nhiều lễ hội lớn như các nơi khác, song Bến Tre có những Lễ hội tiêu biểu mang sắc thái riêng của vùng đất xứ dừa. Các lễ hội ở Bến Tre cứ “đến hẹn lại lên” và diễn ra rất hấp dẫn. Bởi thế, Bến Tre không chỉ thu hút du khách thập phương với những sản phẩm du lịch sinh thái của sông nước – miệt vườn, những vùng cây trái nổi tiếng, những làng nghề hay những công trình kiến trúc văn hóa - lịch sử và kiến trúc cổ…, mà Bến Tre còn hấp dẫn du khách bởi những lễ hội rất đặc trưng diễn ra hàng năm tại xứ dừa.

Đến Bến Tre vào tháng giêng, trên vùng đất cù lao Minh du khách sẽ tham gia “Lễ hội truyền thống cách mạng” hay còn gọi là “Lễ hội Đồng Khởi”, diễn ra vào 17/01 tại xã Định Thủy, huyện Mỏ Cày Nam. Các hoạt động “hội” gắn liền với “lễ” như: Liên hoan, hội thi, hội thao về văn nghệ, thể dục thể thao hay các trò chơi dân gian, truyền thống, hội chợ triển lãm, trưng bày hình ảnh,… Đây là dịp để quân dân Bến Tre ôn lại truyền thống vẽ vang hào hùng, đã làm nên phong trào “Đồng Khởi” vang dội khắp cả nước vào ngày 17/01/1960. Và cũng là dịp để du khách tìm hiểu về lịch sử đấu tranh cách mạng của quân dân Bến Tre.

Cũng trên vùng đất cù lao Minh, Chợ Lách là xứ sở nổi tiếng cả nước về cây lành trái ngọt, về sản xuất cây giống, cây cảnh và hoa kiểng. Vì thế, mà nơi đây đã hình thành nên “Ngày hội cây - trái ngon, an toàn và sản phẩm nông nghiệp” vào dịp tết Đoan ngọ (mùng 5/5 âl) hàng năm. Ngày hội này được phát triển từ ngày hội dân gian, diễn ra trong 05 ngày. Các hoạt động diễn ra trong ngày hội với ý nghĩa thiết thực ghi nhớ công ơn những người đi trước, đồng thời tạo cơ hội giao lưu, trao đổi, học hỏi kinh nghiệm trồng cây ăn trái, cây giống, hoa kiểng của nhà nông trong tỉnh. Ngày hội còn diễn ra với nhiều nội dung phong phú như: Trưng bày, giới thiệu sản phẩm, những thành tựu trong sản xuất, sinh vật lạ, chương trình hội thảo, hội thi trái ngon - an toàn, đấu xảo trái cây to-sai-lạ, hội thi bàn tay vàng ghép cây giống, hội thi hoa lan, đá chim nghệ thuật, trò chơi dân gian, hội chợ thương mại, lễ tạ ơn thần nông…
Du khách đến Chợ Lách vào dịp này sẽ chiêm ngưỡng, khám phá trọn vẹn những gì độc đáo “nhất” mà xứ sở này đã làm nên thương hiệu và trở thành địa chỉ quen thuộc cung cấp cây giống do người dân tự chiết cành, lai tạo lớn nhất Việt Nam; là xứ sở vườn cây trái ngon nổi tiếng như: Sầu riêng, măng cụt, chôm chôm, bòn bon… và các loại cây trái khác; là trung tâm sản xuất các loại cây cảnh, hoa kiểng từ những loại cây ngắn ngày đến các loại cây cổ thụ lâu năm, rất được ưa chuộng tại thị trường trong nước.

Nằm trên vùng đất cù lao Bảo, là một trong ba huyện biển của Bến Tre, Ba Tri là vùng đất không có nhiều danh lam thắng cảnh. Song Ba Tri là vùng đất có nhiều di tích của các danh nhân nổi riếng, di tích lịch sử dân tộc, lịch sử cách mạng và cả môi trường sinh thái rừng và biển. Nếu đến Ba Tri từ ngày 01 - 03/7 dương lịch hằng năm, du khách sẽ tham gia vào “Lễ hội truyền thống văn hóa tỉnh Bến Tre 01/7” được tổ chức tại khu di tích Nguyễn Đình Chiểu, xã An Đức.

Lễ hội truyền thống văn hóa tỉnh Bến Tre diễn ra với ý nghĩa tôn vinh những giá trị tư tưởng, nhân cách đạo đức của một danh nhân, một nhà giáo, một người thầy thuốc suốt đời vì nhân dân, đem tài năng và trí tuệ của mình phục vụ cho dân, cho đất nước. Tùy theo năm chẵn, lẻ mà lễ hội được tổ chức qui mô lớn, nhỏ. Nhưng các hoạt động hội vẫn diễn ra như: Sân khấu hóa, liên hoan đờn ca tài tử, dàn nhạc lễ; biểu diễn trống hội, võ thuật; các trò chơi dân gian: thi đẩy gậy, kéo co, nhảy bao bố, đập niêu, kéo tay…; hội thi  mâm xôi - mâm cơm ngày giỗ,… Đặc biệt, là cuộc thi hóa trang các nhân vật trong truyện “Lục Vân Tiên” được rất đông người tham gia. Hay triển lãm ảnh về những thành tựu kinh tế- xã hội của tỉnh Bến Tre và các tác phẩm văn thơ của Nguyễn Đình Chiểu. Đến với lễ hội truyền thống văn hóa Bến Tre là dịp để du khách tìm hiểu thêm về thân thế và sự nghiệp văn chương cách mạng của Cụ Nguyễn Đình Chiểu; tham quan, khám phá các hoạt động “hội” tại khu di tích, thắp hương tưởng nhớ nhà thơ yêu nước Nguyễn Đình Chiểu.

Cũng như các địa phương khác, Bến Tre không chỉ có lễ hội văn hóa - lịch sử, mà Bến Tre còn có những lễ hội mang đậm nét tín ngưỡng dân gian hết sức độc đáo. Nếu du khách đến vùng biển Ba Tri, Bình Đại, Thạnh Phú vào dịp tháng 6-7 âm lịch du khách sẽ được tham gia trọn vẹn vào “Lễ hội tế thần cá Ông” hay còn gọi là “Lễ hội Nghinh Ông” của cư dân vùng biển cúng “Ông” cầu cho mưa thuận gió hòa và cư dân đi biển gặp nhiều may mắn. Lễ hội này diễn ra hàng năm, chủ yếu tập trung ở vùng đất biển Bình Đại. Du khách đến đây vào 16/6 âm lịch, rất thú vị khi khám phá “Lễ hội Nghinh Ông” tại xã Bình Thắng. Đây là lễ hội lớn nhất, tiêu biểu nhất của lễ hội cúng “Ông” của cư dân vùng biển Bến Tre. Lễ hội Nghinh Ông thường diễn ra hai phần “Lễ” và “hội”. Nghi thức lễ mừng sắc Ông diễn ra tại Lăng thờ cá Ông trên bờ và sau đó tổ chức tàu (thuyền) thành đoàn cùng nhau ra khơi để tiến hành các nghi thức lễ cúng “Ông” trên mặt biển. Phần lễ gồm: Túc yết, Nghinh Ông, tế tiền hiền, hậu hiền, lễ Chánh tế và xây chầu đại bội, vào lễ các thuyền đánh cá đều giăng đèn, kết hoa rực rỡ. Ở đầu mũi của mỗi tàu đánh cá, chủ nhân bày mâm cúng trái cây, xôi thịt, thường là cặp vịt luộc, chiếc đầu heo hay cả một con heo quay cùng với hương hoa. Sau khi du khách tham gia các nghi thức lễ xong, bắt đầu tham gia vào phần hội khá sôi nổi và hào hứng với các chương trình độc đáo như: múa lân, các trò chơi dân gian, xem hát bội,…

Trở lại vùng đất cù lao Bảo, về lại đất biển Ba Tri, đến xã Phú Lễ du khách sẽ được tham gia vào “Hội đình Phú Lễ” diễn ra 02 lần trong năm (lễ hội Kỳ Yên diễn ra từ 18 - 19/3 âm lịch và lễ Cầu Bông diễn ra từ ngày 09 – 10/11 âm lịch). Đây là lễ hội truyền thống hàng năm của nhân dân trong vùng, tưởng nhớ Thành Hoàng và những vị thần có công khai khẩn đất đai, lập làng và cầu cho quốc thái dân an, nhà nhà no ấm. Đến với hội đình Phú Lễ là dịp để du khách vui chơi thoải mái và hòa cùng không khí nhộn nhịp của lễ hội; tham gia cúng đình, nghe hát sắc bùa Phú Lễ,  nghe hát bội,.... Đó một hình thức tín ngưỡng dân gian độc đáo mà đình Phú Lễ vẫn còn lưu giữ cho đến ngày nay. 


Đặc biệt, những năm gần đây Bến Tre đã sáng tạo ra lễ hội, mang đặc trưng của vùng đất xứ dừa, đó là “Lễ hội Dừa”. Lễ hội này hai năm tổ chức một lần và thường diễn vào tháng giêng, gắn kết với “Lễ hội truyền thống cách mạng 17/01” của Bến Tre. Đến với những ngày lễ hội Dừa, du khách sẽ khám phá những hoạt động và các chương trình đặc sắc như: Sân khấu hóa tái hiện sự hình thành, phát triển, đấu tranh và xây dựng vùng đất cù lao xứ dừa; hội làng nghề truyền thống; các hội thi, liên hoan về dừa; các gian hàng trưng bày các sản phẩm từ cây dừa, các giống dừa mới…; tham quan, mua sắm hội chợ thương mại xuân hay “Tuần lễ Doanh nghiệp vừa và nhỏ”…. Du khách được hòa mình vào không khí sôi nổi hào hứng của lễ hội với tất cả sự nhộn nhịp của một thành phố trẻ nằm bên sông Bến Tre.

Điểm nhấn của lễ hội Dừa là giới thiệu sản phẩm hàng hóa truyền thống của các làng nghề, cũng như tổ chức trình diễn sản xuất một số nghề thủ công truyền thống tiêu biểu của tỉnh như: thi chế biến và trưng bày các loại bánh, mứt, kẹo, các món ăn, thức uống chế biến từ dừa với sự tham gia của các nhà nông, các cấp Hội Phụ nữ trong tỉnh; thi đấu xảo các sản phẩm từ dừa bao gồm các sản phẩm trồng trọt, làm hàng thủ công mỹ nghệ nhanh nhất, đẹp nhất (đan giỏ bằng cọng dừa, se chỉ, làm thảm sơ dừa),…. Lễ hội Dừa, là dịp để tôn vinh những giá trị sáng tạo, những tài năng có tâm quyết của nghệ nhân và người thợ thủ công làm ra những sản phẩm từ cây dừa. Đây cũng là cơ hội để Bến Tre giới thiệu tiềm năng du lịch sinh thái, di tích và văn hóa lịch sử, đặc biệt là tiềm năng kinh tế qua các sản phẩm từ dừa; đồng thời đó còn là cơ hội để khách tham quan thưởng thức những món ngon, vật lạ ở Bến Tre nói riêng và khu vực đồng bằng sông Cửu Long nói chung. Hay xác nhận kỷ lục về những sản phẩm làm ra từ dừa...

Những hình ảnh diễn ra trong lễ hội dừa

Đến xứ dừa du lịch vào các dịp lễ hội diễn ra, du khách sẽ rất ấn tượng, hài lòng với những chương trình, những hoạt động diễn ra trong lễ hội với những nét độc đáo mang đặc trưng riêng biệt của quê hương xứ dừa. Mỗi lễ hội ở Bến Tre đều có ý nghĩa, mang sắc thái riêng và thật sự đã góp phần làm nên phẩm sản du lịch, điểm đến du lịch hấp dẫn cho du khách trong và ngoài nước./.